మండవ

కథ-2010 పరిశీలన

2012-01-06T17:33:00.000-08:00

కథ,కథానిక ఒకటేనా?“కథ” వస్తువుకు సంబంధించింది.”కథానిక” ప్రకియకు సంబంధించింది.-అని అంటుంటారు.కథ మనిషి సంభాషించడం మొదలు పెట్టినపుడే ప్రారంభమైంది,కథానిక 1910 లో గురజాడ ‘దిద్దుబాటు’ తో ప్రారంభమైందని 2010లో కథానిక శతజయంతులు ఊరూర జరుపుకున్న సంగతి అందరికీ తెలుసు. ఈ చర్చలెలా ఉన్న “కథానిక”ను “కథ” అని సంక్షిప్త రూపంలో ఉపయోగించడం పరిపాటి.

“కథాసాహితి” వారు గత 21 సంవత్సరాలుగా కథల సంకలనాలు తెలుగు పాఠకులకు అందిస్తున్నారు.”ఇవి మాత్రమే ఉత్తమ కథలు అని అనలేము కానీ,ఇవి మా దృష్టిలో ఉత్తమ కథలు “అంటూ “గత 21 సంవత్సరాలుగా సాధారణ పాఠకులు,కథా ప్రియులు ఈ సంకలనాలను ఆదరిస్తూనే ఉన్నార”ని ముందు మాటలో చెప్పుకున్నారు. ఈ గ్రంథావిష్కరణ సభలో సంపాదకులు మాట్లాడుతూ “కథ-2009 రెండు వేల కాపీలు అమ్మడు పోవడం చాలా సంతోషంగ ఉంద”న్నారు.ఈనాడు,ఆంధ్రజ్యోతి, సాక్షి లాంటి దిన పత్రికలు రోజూ చదివే పాఠకులు లక్షలల్లో వుంటే మంచి కథా సంకలనాలు చదివే పాఠకులు రెండు వేలా ?కవితా సంకలనాలు,సంపుటాలు, కథాసంకలనాలు, సంపుటాలు రాష్ట్రం నలుమూలలా ప్రతి రోజూ ఆవిష్కరించబడుతూనే ఉన్నాయి.కానీ ఎన్ని అమ్ముడు పోతున్నాయి?మంచి కవిత్వం, మంచి కథలు రాకపోవడం కారణం కాదా?ఏ రోజు కారోజు విషయం తెలుసుకోవాలనే కోరికతోనో, కాలక్షేపానికో దినపత్రికలను, రాని వంట నేర్చుకోడానికి “వంటావార్పు”- తమ పనిలో కలిగే సమస్యలకు “సలహాలు” ఇచ్చే పుస్తకాలు వేలకు వేలు అమ్ముడు పోతూనే ఉన్నాయి కదా!అంటే, ఏ రోజుకారోజు విషయం తెలుసుకోడానికో,కాలక్షేపానికో చదివే దినపత్రికల కంటే,తమ వంట నైపుణ్యం లేదా వృత్తి నైపుణ్యం పెంచుకోడానికి చదివే పుస్తకాల కంటే పనికి రానివిగా కథల పుస్తకాలను తెలుగు పాఠకుడు భావిస్తున్నాడా? ఈ విషయాన్ని కవులు రచయితలు శషబిషలు లేకుండ ఆలోచించుకోవాలి.

రచయితల ఆర్థిక స్థితిగతుల్లో వచ్చిన మార్పువలనను,”తానా” లాంటి తెలుగు భాషాభిమానం గల సంస్థల వలన రోజూ సంపుటాలు, సంకలనాలు ఆవిష్కరించబడుతున్నాయి కానీ ,పాఠకులు ఎగబడికొనడం వలన మాత్రం కాదు.

కథ-2010 సంపాదకుల్లో ఒకరైన పాపినేని శివశంకర్ చెప్పినట్లు” కథ నా లోపలి ఏకాకి తనం తొలగించాలి,నన్ను శక్తిమంతుడిని చెయ్యాలి “ఇవి మాత్రమే కథకు చాలు అనుకున్నా .ఇది తెలిసి రాస్తున్నవారెంత మంది?బస్సులో,రైల్లో ప్రయాణం చేస్తున్నపుడు మన చుట్టు తెలియని వ్యక్తులే ఉన్నపుడు మన ఏకాకి తనం తొలగించి కాలక్షేపం చేయించే దిన,వార, సినీ పత్రికల పాటి కథల పుస్తకాలెందుకు చేయడం లేదు.’మూడు రూపాయల దిన పత్రిక, పది రూపాయల వార పత్రిక కాదు.ఎనభై, తొంభై రూపాయల కథల పుస్తకం.కాసేపు చదివి పారేసే వాటితో వీటికి పోలికా?’ అని అనవచ్చు.ధర విషయంలో వెనకా ముందు చూడరు. పుస్తకం బాగుంటే. లేదా అవసరమైతే.లీటరు నీళ్ళు పది రూపాయలు పెట్టి కొనే ఈ తరం, పనికొచ్చే పుస్తకం ధర కోసం వెనకా ముందు చూస్తారని ఎవరు అనుకోరు.

అసలు ఏది మంచి కథ. చెహోవ్ చెప్పిన మాటల్ని చూద్దాం. మంచి కథకు నాలుగు ప్రధాన లక్షణాలు చెప్పాడు.ఒకటి కథానిక పాఠకుడ్ని నిద్ర లేపాలి.ఇవ్వాళ వస్తోన్న ఎన్నికథానికల్లో ఈ లక్షణముంది.పడమటి గాలితో ఛిద్రమౌతున్న కుల నృత్తుల్ని గురించి,విచ్ఛిన్న మవుతున్న మానవ సంబంధాల గురించి ఎక్కువగా కథానికలు రాస్తున్నారు.ఆ దృశ్యాలను కళ్లకు కట్టినట్లు చక్కని కథా కథనం తో రాస్తున్నారు.కానీ, నిద్రలేపే ప్రయత్నం ఏ కథానికలోనూ కనిపించడంలేదు. మానవ సంబంధాల విచ్ఛిన్నతకు దారితీసి పరిస్థితులేమిటి ?మానవ సంబంధాలను పూర్వలా కొనసాగించడానికేమి చేయాలి? అన్న ప్రశ్నలకు పరిష్కారం చూపించే కథానాకలేవి?. ఏం రాస్తున్నాం ఎందుకు రాస్తున్నాం ఎవరి కోసం రాస్తున్నాం అని ఆలోచించ వలసిన పని లేదా.రచయితకు సమాజం పట్ల బాధ్యత లేదా?.

ఇక కథ-2010 లోని కథల్ని పైన చెప్పిన ప్రశ్నల్తో, కలిగిన సందేహాలతో చదివాను.

చదువుతూ ,కథల ప్రేమికుడిగా ,ఒక పరిశీలకుడిగా పెన్సిల్తో రాసుకున్నాను.అలా రాసుకున్న నోట్స్ను, తోటి చదువరులతో,కథా రచయితలతో పంచుకోవాలనే తలంపుతో ఈ ప్రయత్నం చేశాను.కొందరికి కోపం కలిగించ వచ్చు.నొప్పించక తానొవ్వక తప్పించుకు రాసే వాడు సమీక్షకుడు.నేనా పని చేయడంలేదిప్పుడు.

లబ్ధ ప్రతిష్టు లైన రచయితలే ఎక్కువ మంది ఉన్నారీ సంకలనంలో.కాని ఎవరికీ కథ మీదున్న శ్రద్ధ కథానిక మీద లేదు.వస్తువు బాగున్నా,శైలి,కథనం బాగా లోపించిదనే చెప్పాలి. మొదటి కథ “H.నరసింహం ఆత్మహత్య”.రచయిత వస్తువు మీద పెట్టిన దృష్టి రూపం మీద పెట్టలేదు. ఆంగ్ల విమర్శకుడు సిడ్ని , ‘యూనిట్.టైం అండ్ ప్లేస్’ గురించి నొక్కి చెప్పాడు.ఈ విషయం ఈ కథా రచయిత పట్టించుకున్నట్టు లేదు.

అందువల్ల వస్తువు మంచిదైనా,వాస్తవమే ఐనా అకాలం వల్ల వీక్షణం వేణుగోపాల్ గారికి ఆవేశం కలిగించింది. విమర్శకుడికే కాదు.ఇప్పుడు తెలంగాణ చదువరికెవ్వరికైనా ఆవేశమే కలుగుతుంది. “కొత్తరంగులద్దుకున్న కల” రెండవ కథ.కథలో జిగిబిగి లేదు. చదువర్ని వశం చేసుకునే గుణం లోపించింది.తత్ఫలితంగా –“నోరు మెదపని పరమ పవిత్రులతోటి,జ్ఞాన సంపన్నులతో నా కేమిటి పని?” లాంటి మంచి మాటలు కూడ శుభం కార్డు ముందు సినిమాలో చెప్పిన నీతి వాక్యాల్లా నిరుపయోగ

మయ్యాయి.కాలక్షేపం కథలు చాలానే ఉన్నాయీ గ్రంథంలో.”చిత్రలేఖ, చిట్టచివరి సున్నా”- ఈ వర్గంలోనివే.’నా సంగతులు పట్టించుకోటానికే నాకు టయిం చాలటంలేదు’-చదువరి సంగతులు లేదా సమాజం సంగతులు నా కెందుకని రచయితనుకుంటే, ‘నీ సంగతి నా కెందుకని?’ పాఠకుడు అనుకోడా? .(చిత్రలేఖ) అపూర్వచింతామణి ప్రశ్నలకు జవాబులు చెప్పలేక చచ్చిన రాజకుమారులు,నానా దేశాలు తిరిగిన కథానాయకుడ్ని గుర్తుకు తెచ్చే కథ “ చిట్టచివరి సున్నా”.ఇరవయ్యో శతాబ్ద ప్రారంభమంతా-మధ్యయుగాల నాటి ఫ్యూడల్ సాహిత్యం మీద చేసిన విమర్శను మరిచి పోయామా.?లేక ఆధునిక సాహిత్యాన్ని, అభ్యుదయ సాహిత్యన్ని వదిలేసి, 21వ శతాబ్దంలో అయోమయ సాహిత్యాన్ని తలకెత్తుకున్నామా.? ఈ పని చేయాటానికి టీవీలు, సినిమాలు సరిపోవడం లేదనా.? “గెట్ పబ్లిష్డ్”-కథానికేనా? అన్న అనుమానం కలిగింది.ఎన్నో కథానికల్ని చదివి ప్రచురణకు ఎన్నిక చేసే రచయిత ఇలంటి కథ రాస్తాడని నేనుకోలేదు. “అవసరమైన చోట ఇంగ్లీషుమాట్లాడుకో,ఆ అవసరం తీర్చుకో,అంతవరకే.అంతేగాని Though my mother-tongue is Telugu ,I can’t express myself in Telugu really.Therefore I want to address you in English అనేటోళ్ళతోటె నా బాధంతా”-అని అంటారు నా గొడవ లో కాళోజి.సరిగ్గ ఇదే భావన కలిగింది నాకు “ట్రోజన్ హార్స్” ,”ఇన్ సైడర్” కథలు చదివినప్పుడు.”ట్రోజన్ హార్స్” వాస్తవిక ప్రస్తుత సమస్య.విషయం లో సమస్య లేదు.’భాష’ చదువరికి దగ్గరకావటానికి మరికొంత శ్రద్ధ తీసుకునుంటే బాగుండేది.శాస్త్రీయ పదాలకు పాదసూచికల అవసరమేర్పడింది కాబోలు. “ఇన్ సైడర్” ఆంగ్లం పేరుతో ప్రారంభమై,ఆంగ్ల సంభాషణలతో సినిమాలో కథా నాయకుడు నాయికల మధ్య ఒక దృశ్యంలా

అలా----అలా నడిపించారు కథను. తెలుగు మాయమైపోతుందని ఒక ప్రక్క బాధ పడుతూనే, బాధ్యతగల రచయితలు యథాశక్తి ఇంకా తొందరగా తెలుగు మాయమైపోడానికి కృషి చేస్తున్నారా.! “గారడీ” కథలో ఏ గారడీలు లేవు కానీ,ఎందుకోసమీ కథ.? దేనికోసం కథ రాస్తున్నమో ఆలోచించాలి రచయిత.”మనుషుల్ని మంచికి మళ్లించడానికి ప్రయత్నించడం రచయిత కర్తవ్యం “అంటాడు రావిశాస్త్రి. “పాఠాంతరం” కథ లోని పాఠాంతరమేమి? హామ్లేట్ మోజులో అసలు సమస్య మరుగున పడిపోయింది.

“రణ నినాదం అను 7 ఎపిసోడ్ల కథ” టీవీ ఎపిసోడ్ల లా కాకుండా బాగా సాగింది.ఇంకాస్త క్లుప్తత పాటిస్తే బాగుండేది.మంచి కథానిక ఇది.

మరో రెండు “వక్కపొడి” కథలు. ఉన్నాయీ గ్రంథంలో .వక్కపొడి కథ అంటే-హాయిగా భోంచేసి,భుక్తాయసంతో,వక్కపొడి నముల్తూ,పడక కూర్చీలో కాయాన్ని జారవేసి,ఒక చేత్తో బొజ్జ నిమురుకుంటూ,మరో చేత్తో కథల పుస్తకం పట్టుకొని కూని రాగం తీస్తూ చదువుతూ నిదురలోకి జారుకునేటందుకు పనికి వచ్చే కథలు.ప్రయోజనం మహా దొడ్డది.కాక పోతే కథలన్ని చదివేశాక కథ పేరు గాని,రచయిత పేరు గాని గుర్తుండవు.కథాంశాన్ని మరిచిపోయి అదో అవ్యక్తమైన హాయిని ఆస్వాదిస్తాడు చదువరి.”.కాక్ టెయిల్”, “ఇన్ సైడర్” ఈ జాతి కథలే. తనకు తెలిసిన పాండిత్య ప్రకర్ష, తనకు తెలిసిన విజ్ఞానాన్ని పాఠకుడికి తెలియజేయాలని రచయిత అనుకోవడం అంత మంచిది కాదు.

రెండు మంచి కథానికలూ ఉన్నాయి .అవి “అతీతం”, “నిశ్శబ్దస్వరం”. ‘విలువలు—విలువలకోసం మనిషి జీవించడం—జీవిస్తూ దీపాలను వెలిగిస్తూ పోవడం---ఒక నిరంతర పయనం.జీవితంలోనూ-సాహిత్యంలోనూ-సమాజంలోనూ కాదా?ఎంతో దోపిడి వుంది.ఈ దేశాన్ని ఎవడూ బాగు చేయలేనంతగా చెడిపోయింది’.అయినా విలువలు---విలువల కోసం----అంటూ “అతీతం” కథానిక చక్కని మాటల్ని చెప్పింది.”నిశ్శబ్ద స్వరం” రెండవ కథానిక.పదమూడు కథల్లో ఇది అన్నింటి కంటే మంచి కథ.రూపం- విషయం-కథనం బాగున్నాయి.చదువరిని వెంటబడి మరీ చదివిస్తుంది. ‘ఖాదర్ భాయ్’ గొప్ప పాత్ర..పాత్ర చిత్రణ లో రచయిత తన నైపుణ్యం చూపించారు.

వాసిరెడ్డి నవీన్ అన్నట్లు-‘సమాజంలోని సమస్యలు సంక్లిష్టతను సంతరించుకున్నపుడు రచయిత సైతం ఆ సంక్లి రూపంలోనే కథ చెప్పటం అనేది ఒక అనివార్య పరిణామం’-అని సరి పెట్టుకో లేక పోతున్నాను. రచయత సమాజం ముందు నిలబడి,మార్గం చూపాలి కానీ, సంక్లిష్టతను మరింత సంక్లిష్టం చేయ కూడదు.ఒక మంచి కథ చదివినపుడు తన సమస్యకు పరిష్కారం దొరింకిందని సంతృప్తి చెందాలి.

‘జీవితావసర సమస్యల్ని పరిష్కరించలేని మానసిక ఆధ్యాత్మికానందాలు నిరుపయోగం’ అంటాడు ప్రేమ్ చంద్..వైద్యుడి పాత్రని రచయిత వహించాలి.

ఏదేమైనా, కథాసాహితి ప్రయత్నం మంచిదే.ఇంత కంటే గొప్ప కథలు 2010 లో వచ్చాయని నేననుకోను. ఉన్నవాటి లో మంచియన్నది కొంచమైనా చూపుతున్నందకు అభినందనీయులు. ఇక ముందు మరింత మంచి కథానికలు వస్తాయని ఎదురు చూద్దాం.

-మండవ..సుబ్బారావు

ఓ ఎమ్మెస్సార్

2012-01-04T06:37:00.001-08:00

అమ్మ జోల పాట

లక్ష వరాల మూట

భావి జీవిత బాట

ఓ ఎమ్మెస్సార్

యాడుల్లో హీరోలు

ఫీల్డ్ ల్లో జీరోలు

మన భారత రత్నాలు

ఓ ఎమ్మెస్సార్

పెంచుకోడానికి మస్తకం

ఒక మంచి పుస్తకం

ఆత్మీయుడైన నేస్తం

ఓ ఎమ్మెస్సార్

ఏటా వినాయకుడు

ఓటుకు నాయకుడు

కాదా ప్రతి నాయకుడు

ఓ ఎమ్మెస్సార్

సత్యసాయి బాబు

ఓ పద్మనాబు

కోటి పడగల నాగు

ఓ ఎమ్మెస్సార్

ఉన్న వాడికి పండుగ

లేని వాడికి ఎండుగ

చేయు వాడికి దండుగ

ఓ ఎమ్మాస్సార్

నాయకులు చెప్పే మాట

సంతలోని వేలం పాట

మారుతుంది ప్రతి చోట

ఓ ఎమ్మెస్సార్

2011-12-28T07:59:00.001-08:00

ఏమి సేతుము తమ్ముడా?

కమ్మనైన తెలుగు మాట

తేనె లొలుకు తెలుగు పాట

వినిపించదు ఏ నోట

ఏమి సేతుము తమ్ముడా?

బడులనెడి సంతలోన

చదువు ఒక సరుకు

అంతరిక్షమున దొరుకు

ఏమి సేతము తమ్ముడా?

వెలుగు జూపే పత్రిక

రాహువు మ్రింగిన చంద్రిక

కానరాదు మనకిక

ఏమి సేతుము తమ్ముడా?

అమ్మనాన్నలు ఆశ్రమానికి

సంతానం అమెరికాకి

ఆలు మగలు టీవీలకు

ఏమి సేతుము తమ్ముడా?

అక్షరాస్యత పెరిగింది

జ్ఞాన వృక్షం ఒరిగింది

మానవత్వం తరిగింది

ఏమి సేతుము తమ్ముడా?

ఒళ్లు చెడి జనులు

ఆసుపత్రికి పోతే

ఉన్న ప్రాణం పోయే

ఏమి సేతుము తమ్ముడా?

పగలంతా ఉక్కపోత

గంటల తరబడి కరెంటు కోత

బిల్లులేమో మోత

ఏమి సేతుము తమ్ముడా?

అంతులేని గనులు

దోసుకొంటిరి ఘనులు

మేలుకోరు జనులు

ఏమి సేతుము తమ్ముడా?

నేను ద్రోహినే

2011-10-10T08:09:00.000-07:00

అవును నేను ద్రోహినే

జాతి ద్రోహిని దేశ ద్రోహిని

చదువు చెప్బె బడులు బందు పెట్టి

వైను షాపులు వైభవంగా నడుపు తున్నారెందుకని?

ప్రశ్నించడం ద్రోహ మైతే

నేను నిజంగా జాతి ద్రోహినే!

బడుగు జీవులు పయనించే

బస్సులు బందు జేసి

ఆటో ఛార్జీలతో దోసుకుంటున్నారెందుకని?

ప్రశ్నించడమే ద్రోహ మైతే

నేను నిజంగా దేశ ద్రోహినే!

శ్రామికులు,కార్మికులు పనులు మానేసి

రహదారులు దిగ్భంధం జేస్తుంటే

తామాషా చూస్తున్నారేమిటని?

ప్రశ్నించడమే ద్రోహ మైతే

నేను నిజంగా జాతి ద్రోహినే!

సినిమా హాళ్లు హాయిగా నడుస్తున్నాయ్

పెట్టుబడిదారుల వ్యాపారాలకు ధోఖా లేదు

చదువుకునే పిల్లలే పాపం చేశారు?

రోజు వారి కూలీలే పాపం చేశారు??

ఈ ప్రశ్నలే ద్రోహ మైతే

అవును నేను నిజంగా జాతి ద్రోహిని

దేశ ద్రోహిని క్షమించ రాని ద్రోహిని.

కానీ పెట్టుబడిదారుని మాత్రం కాదు

జారకీయం మాత్రం కాదు

ప్రేమ

2011-10-07T22:44:00.001-07:00

ప్రేమ ప్రేమను ప్రేమిస్తుందని

ప్రేమతో చెప్పిందో కవయిత్రి

ప్రేమ మానసికం

ప్రేమ శారీరకం

మానసిక మైన ప్రేమ

మనిషిని పవిత్రం చేస్తుంది

త్యాగాలు ప్రాణాలు కోరదు

శారీరకం శారీరకమే

ఒళ్లు తెలవదు

కళ్లు తెరవవు

ప్రేమంటే ఇదేరా

అని ఎన్ని సినీమాలు

ఎన్నెనో నిర్వచనాలు చెప్పినా

కనువిప్పు కలిగించినా

ప్రేమ తత్వం తెలీదు

ప్రేమ మర్మం తెలీదు

అనిర్వచనీయ మైన

అదో అనుభూతి

అనుభవిస్తే

అర్ధమౌతుంది

లేక పోతే వ్యర్ధమౌతుంది.

2011-06-23T20:40:00.000-07:00

ఒకానొకప్పుడు

ఒకానొకప్పుడు చిన్నా!

నయనాలతో నవ్వేవారు

హృదయాలతో నవ్వేవారు

కానీ,

ఇప్పుడు పళ్లికిలించి నవ్వుతున్నారు

నవ్విన కంటి పాపల వెనుక

నీడల్ని వెతుకుతున్నారు

నిజంగా ఆ రోజుల్లో

మనసారా కరచలనం చేసేవారు

రోజులు మారాయి చిన్నా!

మనసుల్ని జేబుల్లో దాచేసి

కుడి చేత్తో కరచలనం చేస్తూ

పుర చేత్తో మన జేబుల్ని వెదుకుతున్నారు.

“మీ ఇల్లే అనుకోండి

మళ్ళీ మళ్ళీ రండి” అన్న వాళ్లే

రెండో సారికి విసికి పోయి

మూడో సారికి ముఖం మందే

తలుపులు మూసేస్తున్నారు

అందుకే చిన్నా

నేనూ నేర్చుకున్నా

దుస్తుల్ని మార్చి నట్టు మూఖాన్ని మార్చడం

ఇంటి ముఖం, ఆఫీసు ముఖం

బజారు ముఖం బంధువు ముఖం

రకరకాల ముఖాలతో రంగుల్ని మార్చడం

ఇంకా నేర్చుకున్నాను నేను

పళ్ళికిలించి నవ్వడం

హృదయం లేని కరచలనాలు

కౌగిలింతలు,కాకర కాయ కబురులు

బోరింగ్ సోది వదినందుకు

మనసులో ఆనందిస్తూనే

నైస్ టాకింగ్ లనడం

కానీ ,

నన్ను నమ్ము చిన్నా

నీలా నేను హాయిగా

మనసారా నవ్వాలనుకుంటా

నేర్చుకున్న నటనలనన్నీ

కట్ట కట్టి పారేయాలని.

అందుకే చిన్నా!

నిన్ను అడుగుతున్నా

హాయిగా నిండు పున్నమి నాటి వెన్నెలలా

గల గల పారే సెల యేరులా

ఎలా నవ్వాలో చూపించు చిన్న

నీ యంత ఉన్నప్పుడు

నేను నవ్విన నవ్వ

నాకు కావాలి చిన్నా.

“Gabrial Okara” నైజీరియా కవి కవితకు స్వేచ్ఛానువాదం

మూడో కోతి

2011-06-21T08:27:00.000-07:00

మూడు కోతులు ఓ కొబ్బరి చెట్టు మీద

దీర్ఘంగా చర్చిస్తున్నాయి ఓ విషయం మీద

ఓ ముసలి కోతి అంది గంభీరంగా

“విన్నారా! ఈ విడ్డూరం వివరంగా

మనిషి పుట్టాడంట నిజంగా

గొప్పదైన మన జాతి గర్భంగా”

“ఛీ--- ఛీ--- ఈ రాక్షసుడా?

మన జాతికి వారసుడు

నమ్మ రాదు నమ్మరాదు

ముమ్మాటికి నిజంగా” అంది

నడి వయసు మర్కటం కర్కశంగా

“ఏ కోతైనా ఏ నాడైనా

కట్టుకున్న పెళ్లాన్ని కాల్చిందా

ప్రేమించిన ప్రియురాల్ని

పీక కోసి చంపిందా

మన జాతి లో నిర్దయగా

ఏ తల్లైనా తన పిల్లను

చెత్త కుండీ లో వేసిందా?

ఏ చెట్టుకు? ఏ పుట్టకు?

ఏ కాయకు? ఏ పండుకు?

యజమానిని నేనంటూ

ఇనుప కంచె నాటిందా!

కత్తులు కటారులు చేత బూని

తుపాకులు చెవాకులు పేలుస్తూ

తన జాతిని తానే మింగిందా?

ఈ రాక్షసుడు

దెయ్యాలకూ బయ్యాలకు వారసుడు

కాదు కానేరడు మన జాతికి వారసుడు

ఆవేశంగా ఆక్రోశించింది

నవయవ్వనపు మూడో కోతి.

2011-05-31T22:31:00.000-07:00

పాటల సునామీ

నేస్తమా జయరాజూ!

ఆరె పట్టవలసిన చేతుల్తో

అక్షరాలు దిద్ది నపుడే

నువ్వు ఆయధమౌతావనుకున్న

ఆటంబాంబైనవ్

హలం పట్టవలసిన వయస్సులో

కలం పట్టి నపుడే

నువ్వు పాటల ఫిరంగివౌతవనుకున్న

పాటల సునామీ వైనవ్ -నా

బంగారం

సింగరేణి లో చేరినపుడే

కార్మికులకు వెలుగు చూపే

వేగుచుక్కవౌతవనుకున్న

వాళ్ల కళ్లల్లో కాంతి రేఖలు నింపే

సూర్యుడవైనవ్

నువ్వు పల్లె పాటవైనవ్

పాటకు ప్రాణమైనవ్

కుర్రకారుకు హుషారైనవ్

ఇటీవల

చచ్చి బతికినంక నువ్వు

ప్రకృతి ప్రేమికుడవైనవ్

చెట్టులో పుట్టలో

రాయిలో రప్పలో

నీటిలో ఏటిలో

అమ్మలో బూబక్కలో

నీ స్వరమే వినిపిస్తోంది

నీ రూపమే కనిపిస్తోంది

అయితే మిత్రమా!

ఆయుధాలు జమ్మి చెట్టు మీద పెట్టి

నగరంలో అజ్ఞాత వాసం చేస్తున్నవా?

నేస్తమా జయరాజూ!

రేపు ధర్మ క్షేత్రం లో

గీతం కావాలి నువ్వు

జనం పాడుకునే గీతం కావాలి

జయహో జయరాజు జయహో జయరాజు

జయ జయ జయ జయహో జయరాజు

మండవ.సుబ్బారావు

గల్పిక

2011-05-13T20:53:00.000-07:00

ఘనాపాఠి

‘ఘనాపాఠి’ స్వయాన అన్న భార్య వదినను తగుల్కొన్నాడు. తగులుకొన్నవాడు ఊరుకోలేదు.తన అన్న భార్యను నానా హింసలు పెడుతున్నాడని నానా యాగీ చేశాడు.ఆదర్శవాదినని చెప్పుకు తిరిగే ఆదర్శరావును పట్టుకున్నాడు.స్త్రీ జనోద్ధరణ సౌజన్యనూ కాక పట్టాడు.టీవీలలో ఏడ్పులు పెడబొబ్బలు పెట్టించాడు.స్వయాన అన్న మీద దండయాత్ర చేయించాడు.విడాకులిప్పించమని నానా గొడవా చేయించాడు.ఆదర్శరావు చేత జిల్లా కోర్టులో కేసు వేయించాడు. తరువాత కొన్ని రోజుల వరకు పత్తా లేడు.

ఆరు నెల్ల తరువాత ఓ రోజు ఊడి పడ్డాడు.ఆదర్శరావును కలిసి విడాకులు మంజూరైనవని ఇప్పుడు తన వదిన హాయిగా ఉందని కృతజ్ఞతలు చెప్పుకున్నాడు. మరో వారం తరువాత వచ్చి పాపం తన వదిన ఒంటరిగా నానా బాధలు పడ్తుందని ఆమెను ఆదుకోడం తన కనీస ధర్మమని ధర్మసూత్రాలు చెప్పాడు.ఆదర్శవాదిని తమ పెళ్లిని పెళ్లి పెద్దగా ఉండి చేయమని ప్రార్ధించాడు.ఘనాపాఠి ఆదర్శానికి ఆదర్శరావు పొంగి పోయాడు.తానే అన్ని అయ్యి ఆదర్శ వివాహం పేరిట పెళ్లి జరిపించాడు.ఘనాపాఠి అన్న బంధువులు ఆదర్శరావుకు బాగా గడ్డి పెట్టారు.

తరువాత కొన్ని రోజులకు కోర్టునుండి నోటీసు వచ్చింది ఆదర్శరావుకు.’భర్త బ్రతికుండగానే మరో పెళ్లి ఎలా చేశావంటూ? ప్రశ్నించింది కోర్టు. అప్పుడు తెలిసింది విడాకుల వ్యవహారం పూర్తి కాలేదని-.ఆదర్శరావు కోర్టు చుట్టూ తిరుగుతూనే ఉన్నాడు.ఘనాపాఠి తనపాటున తను వదినతో కులుకుతూనే ఉన్నాడు.సివిల్ వ్యవహారాలు అంత తోందరగా తేల్తాయా పెడ్తాయా!.

గిరుక్కున ఆరేండ్లు గడిసి పోయాయి.వదిన మీద మోజు తీరిందని కొందరు, లేదు వీడి మీదే మోజు తీరి మరోవాడితో లేచి పోయిందని కొందరు చెప్పుకున్నారు.

ఘనాపాఠి ఇప్పుడో పబ్లిక్ ఫిగరయ్యాడు.ఏ పత్రికలో చూసినా వాడి పేరే.ఏ ఛానల్లో చూసినా వాడి ఫోజే.

ఓ పత్రికలో ఆత్మకథ చెప్పుకుంటూ తను ఆదర్శరావు అనే కమ్యూనిష్టు కబంధ హస్తల్లో బంధినై అన్న భార్య మోజులో పడ్డానని, తన తప్పేమీ లేదనీ, మొత్తం కమ్యూనిష్టులంతా ఇంతేనని అందుకే ప్రపంచమంతా కమ్యూనిజం భ్రష్టు పట్టిపోయిందని తల తోక లేని మాటలెన్నో చెప్పుకొచ్చాడు.బట్టతలకు మోకాలుకు ముడివేసే వ్యవహారం చేశాడు.అవునవునంటూ కమ్యూనిష్టు వ్యతిరేకులు సంకలు గుద్దుకున్నారు.

మరుసటి రోజు లేచిపోయిందన్న వదినగారు ఓ ఛానల్లో ప్రత్యక్షమైంది.ఘనాపాఠి తనను మోసం చేశాడని

తన బ్రతుకు నాశనమైందని ఘనాపాఠి ఆస్తి లో వాటా ఇప్పించి జనం ఆదుకోవాలని మరోమారు ఏడ్పులు పెడబొబ్బలు పెట్టింది. ఘనాపాఠి అన్నగారు రంగం మీదకొచ్చాడు.తన సోదరుడు అమాయకుడని తన మాజీ భార్య మరీ అమాయకురాలని అసలు సూత్రధారుడు ఆదర్శరావని, ఆదర్శరావే ఆమెను ఆదుకోవాలని తీర్పిచ్చాడు.’అవునవున’ని ఎస్.ఎం.ఎస్ లో ఎక్కువమంది ప్రేక్షకులు అభిప్రాయ పడ్డారు. పూర్వాపరాలు విశ్లేషించకుండా అందరూ చెబుతున్నారు కాబట్టి ప్రజాస్వామ్యం ప్రకారం ఆదర్శరావే శిక్షార్హుడంటూ విశ్లే

షించారు మేధావులు.

అమ్మా! ఘనాపాఠా? మాజాకా?

బాణీలు

2011-04-20T21:54:00.000-07:00

ఉండటానికి లేదు మంచి ఇల్లు

గంజిలోకి లేదు ఉప్పు కల్లు

మాట్లాడుకోటానికి పనికి రాని సోల్లు

ప్రతి వాడికీ ఉంది ఓ సెల్లు

మృత్యుశకటాలు

2010-07-11T21:12:00.000-07:00

ఇపుడు
రహదారులు
యమ పాశాలైనవి

ఆర్టీసి బస్సులు
ఆటో రిక్షాలు
ధూమ శకటాలు
విహంగ వాహనాలు
మృత్యు శకటాలు

కూలి పోతున్న
గుడి గోపురాలు
ఒరిగి పోతున్న
ధ్వజ స్తంభాలు
ఓదార్పు లేని యాత్రలు
సానియా మీర్జా పెళ్లి పై
రోజుల తరబడి
చర్చించే ఛానల్స్
కాంట్రాక్టర్ల ధన దాహం
రహదారుల రక్త దాహం
చూపించవు-చర్చించవు
కానీ
ఏదో ఒక రోజు
జనం రక్తంతో తడసిన తమ చోక్కాల్ని
జెండాల్జేసి ఎగురేస్తారు

అపుడు
రహదారులు
బాటసారులకు
రెడ్ కార్పెట్ పరుస్తాయు

మార్పు

2010-02-26T05:00:00.000-08:00

ఊరు కురుక్షేత్రమౌతుందని
నాకు తెలుసు
చెప్పులుకుట్టే చేతులు
పుస్తకాలైనపుడే
ఆరె- ఆయుధమౌతుందని

నాకు తెలుసు
మట్టి పిసికే వేళ్ళు
కలాలైనపుపడే
కవిత్వం కదను త్రొక్కుతుందని

నాకు తెలుసు
ఊళ్లో బడి వెలసినపుడే
ఊరు కురుక్షేత్రమౌతుందని
నేడు అభిమన్యుని వంతైంది
రేపు సైంధవుడు,భీష్ముడు ఇంకా---

12-02-1985
దేశభక్తి
చేతుల్లో
తుపాకులు పట్టుకొని
కాళ్లల్లో
కత్తులు గుచ్చుకొని
నెత్తిమీద
పిడుగుల్ని మోసుకు
వస్తున్నా- నీకోసం
20-03-1986
జీవితం
గతం
ఒక కల
వర్తమానం
ప్రయోగం
భవిష్యత్తు
సాహసం
04-05-1986

ఒక ఊరి కథ
అదో అగ్రహారం
గోదావరిలో ఓ గ్రామం
ఆ ఊరి
ఎంట్రెన్స్ లో గుడి వుంది
గుడి ముందర బడి వుంది
గుడికేమో భవంతి
బడి కోమో బందెల దొడ్డి
ఆ ఊళ్లో
మాజీ కరణాలున్నారు
నాజీలను మించిన భూస్వాములున్నారు
గుడిలో పూజారా వున్నాడు
గుడిలో దేవుడిపై భక్తికన్నా
గుడికి వచ్చే కానుకలపై ప్రేమ మిన్న
బడిలో మాష్టారున్నారు
బడిలో పిల్లల మీదకన్న
ఊళ్లో కన్నే పిల్లలే వాడికి మిన్న
దగాకోరులున్నారు
దగాపడ్డవాళ్లున్నారు
అనాధలున్నారు
అశాంతున్నారు
చదువుకున్న చవటలున్నారు
చదువురాని సంస్కారులున్నారు
మేధావులున్నారు
మేతావులున్నారు
పతివ్రతలున్నారు
ప్రతివ్రతలూ ఉన్నారు
ఆ ఊళ్లో దేవాలయం
దివో మైథునాలయం
ఆ ఊళ్లో విద్యాలయం
పేకాటగాళ్లకు నిలయం
ప్రతి ఊరి కథ ఇంతే
చదువుకున్న కుర్ర వాళ్లు
చక్కబెట్ట బూనితే
తీరు మారుతుంది
ఊరు మారుతుంది

15-07-1988
మనీషి
అవని అంచున నిల్చొని
ఆకాశంలో చుక్కల్ని
విశ్వంలో గ్రహాల గమనాన్ని
గమ్మత్తుల లెక్కల్లో లెక్కించే మనిషి
తనచుట్టు-తనముందర
దీనంగా-హీనంగా నిల్చొన్న
మరో మనిషిని-మహా మనిషిని
కన్నెత్తి చూడలేడు
ఎక్కడో
ఆఫ్ఘానులో-బాంబుల వర్షం
నాకెందుకులే అన్నభావం
ఢిల్లీలోనా? గల్లీలోనా?
చలనం లేదు-చలనంరాదు
అబ్బో! నా యింటి మీద అగ్ని వర్షం
ఎదురింటి వాడికి ఎందుకు హర్షం?
ఛీఛీ-వాళ్లు మనుషులు కారు
నిజమే-వాళ్లు మనుషులు కారు!
మహా మనీషులు వారు? 25-08-1992
ఒక్కక్షణం
ఊహల నావలో ఎక్కి
ఆశల సముద్రం దాటి
ఆవలి తీరంలో
ఆనందాల పర్వతం మీద
సాహిత్యపు స్వర్గ చేరా
అక్కడ
చేతిలో కర్ర
ఊగుతున్న తల
“ఎవరునువ్వు?” అంటూ పలుకరించాడు
“ఓహో! సరస్వతీ మానసపుత్రుడవా
అవును- సరస్వతి చాలా గొప్పది
అసలు సరస్వతి అంటే ప్రవాహం
ప్రవాహం అనగా”- అంటున్న
కవిసామ్రాట్టును గుర్తించి
కదలిపోయాను-క్షణం కూడా నిలువకుండా

తెల్లప్యాంటు
గళ్ళచొక్కా-కళ్ళజోడు
“ఎవ్వరు నువ్వు?” అన్నాడు
“సామాన్యుడ్ని-కవిని”
“ఓహో!-తెలిసింది
మా వాడివే
రా !కదలిరా!!
పెరుగుతున్న ధరల్ని
భూమార్గం పట్టించు
భూకంపం పుట్టించు”-అంటున్న
మహాకవి మాటలు వింటూనే
మరింత ముందుకు కదిలిపోయాను
చక్రాల బండిలో-లుంగీ
చుట్ట కాలుస్తున్నాడు
నన్ను చూసి చూడగానే
“సూర్యుడికి కాంతికి వున్న సంబంధమే
రచయితకి కళకి వుంటుంది”- అంటున్న
అరుణాచలం-చలంగారేనని భావించి
మౌనంగా- నే కదిలిపోయాను

తెల్లపంచె-తెల్లచొక్కా
అదే రంగుజుట్టు
నన్ను చూడగానే –లేచి వచ్చి
కౌగిలించుకొని
ముక్కకుడా చెప్పకుండా
కన్నీటిని కారుస్తున్న
భావకవి భావన అర్ధమైంది
ఆయనగారి ఊర్వశిని పట్టుకొద్దామని
ఆయన చిరకాల వాంఛ తీరుద్దామని
అనుకుంటుండగానే
రెక్కలు మొలుచుకొచ్చి
చిత్రంగా!- సినిమాలోలా
ఆకాశంలో తేలి పోతున్నా
“ఏమండి?, మిమ్మల్నె” అన్న శ్రీమతి పిలుపుతో
రంగు రంగుల కల చెదిరిపోయింది
ఆ ఒక్క క్షణం కరిగి పోయింది
23-05-1992
.

2010

2010-01-03T20:06:00.000-08:00

2010
ఇపుడు ఎవరు
ఎవ్వరిని దుమ్మెత్తి పోసుకోవలసిన
పని లేదు

అక్షరాలు రోడ్డెక్కి
ఆందోళనలు చేయవలసిందీ లేదు
తిక్కల పెట్టెలో
లెక్కలేసుకోవలసిన పని లేదు

నిన్నటి దహనాలు లేవు
బందులు బెదరింపులూ లేవు
వాదోపవాదాలు లేవు

సెలవులకు
ఇక సెలవులిచ్చారు
ఇరువైలో సగం
తెలుగు నేల చెరి సగం

కరచలనాలు
కౌగలింతలు
ముద్దు ముచ్చట
మునుపటి కంటే
గాఢంగా-ఇంకా గాఢంగా........
ఇరువైలో సగం
తెలుగు నేల చెరి సగం

వందేళ్ళ తెలుగు కథానిక

2009-12-31T19:49:00.000-08:00

వందేళ్ళ తెలుగు కథానికకు వందనాలు

కథ పుట్టి వందేళ్లేనా! –అనే సందేహం మన వాళ్లు చాలా మంది వ్యక్త పరుస్తుంటారు. మనిషి మాట్లాడటం నేర్చినప్పుడే కథ పుట్టింది.”కథ్” అంటే చెప్పడం.తనకు తెలిసిన లేదా తన అనుభవం లోకి వచ్చిన విషయాన్ని మరొకరికి చెప్పడం. ఆ చెప్పడం ఒక క్రమంలో కాస్తా ఈకలు తోకలు చేర్చి చెబితే కథ అవుతుంది.ఈ కథ రామాయణ మహాభారతాల్లోనూ ఉంది. ఆ తరువాత వచ్చిన అన్ని కావ్యాలలోనూ కథ ఉంది.కానీ కథానిక అనేది ఆంగ్ల సాహిత్య ప్రభావంలో నుండి పుట్టింది.దీన్ని 1910 లో గురజాడ “దిద్దుబాటు” తో శ్రీ కారం చుట్టాడని విమర్శకల అభిప్రాయం.వాదోపవాదాలు ఎన్నియున్న 1910 అన్నదే తెలుగు కథానికకు పుట్టిన సంవత్సరం.

వందేళ్ళ తెలుగు కథానికకు వందనాలు చెబుతూ తెలుగు నాట ఊరూర వాడవాడ వేడుకలు జరుగుతున్నాయి.మంచిదే.ఈ వేడుకల్లో పాల్గొంటున్న విమర్శకులు, విశ్లేషకులు ఉదహరిస్తున్న కథానికలు,కథకులు 1980 కి ముందున్న వారే.గురజాడ, కొ.కు,రావిశాస్త్రి వంటి కీర్తిశేషులైన వారు లేదా కారా వంటి మాజీ కథకులే. అంటే గత పాతిక ముప్పై సంవత్సరాలుగా ఒక్క మంచి కథానిక కూడ తెలుగులో రాలేదని దీన భావమా? తెలుగు కథానికకు నూరేళ్ళు రాక ముందే నూరేళ్ళు నిండాయా? అనే సందేహం కలుగక మానదు.

1990 నుండి ప్రతి సంవత్సరం వివిధ పత్రికల్లో వచ్చిన అనేకానేక కథానికల్లో మంచి వాటిని ఎంచుకొని కథా సాహితి, కథా వార్షిక పేరిట ఎంతో వ్యయప్రాయాసాలకోర్చి తీర్చి దిద్దితే, వాటిల్లో ఒక్కటంటే ఒక్కటి ఉదహరించడానికి పది కాలాల పాటు గుర్తుంచుకోడానికి పనికొచ్చే స్థాయిలో లేవా.! తెలుగు ప్రాంత మంతట ప్రతి రోజూ కనీసం ఒక కథా సంకలనమో,సంపుటమో ఆవిష్కరంచ బడుతున్నదని ఇది మంచి పరిణామ మని కొంత మంది సాహిత్య విమర్శకులు, సాహితీ ప్రియులు మురిసి పోతున్నారు.కానీ ఆ పుస్తకాల్ని ఎంత మంది చదువుతున్నారు? నాకు తెలిసినంత వరకు సమీక్షకులు,విమర్శకులు తప్ప ఎవరు చదవడం లేదు. మరెందుకు పుంఖాను పుంఖాలుగా పుస్తకాలు ఆవిష్కరంచబడుతున్నాయి?రచయితల ఆర్ధిక స్థితిగతులు పూర్వం కంటే మెరుగు పడటమే ఇందుకు కారణం.1980కి పూర్వం రచయితలు తమ పుస్తకాల్ని స్వయంగా ముద్రించుకునే స్థాయిలో చాలా మంది లేరు.ఏ పబ్లిషరో దయతలచో ధైర్యంచేసో అచ్చువేయవలసిన స్థితి ఉండేది. ఇవ్వాళ రచయితలు చాలా మంది తమ కథా సంపుటులు తామే అచ్చువేసుకొని కార్యక్రమాల్ని ఏర్పాటు చేసుకొని ఆవిష్కరింప చేసుకుంటున్నారు.కానీ చదువరులు ఆ పుస్తకాల్ని పెద్దగా పట్టించుకోవడం లేదు.అందుకనే ఏ సభలోనూ సమావేశంలోనూ మంచి కథానికగా నేటి కథల్ని ఉదహరించడం లేదు.

అసలు ఏది మంచి కథ. చెహోవ్ చెప్పిన మాటల్ని చూద్దాం. మంచి కథకు నాలుగు ప్రధాన లక్షణాలు చెప్పాడు.ఒకటి కథానిక పాఠకుడ్ని నిద్ర లేపాలి.ఇవ్వాళ వస్తోన్న ఎన్నికథానికల్లో ఈ లక్షణముంది.పడమటి గాలితో ఛిద్రమౌతున్న కుల నృత్తుల్ని గురించి,విచ్ఛిన్న మవుతున్న మానవ సంబంధాల గురించి ఎక్కువగా కథానికలు రాస్తున్నారు.ఆ దృశ్యాలను కళ్లకు కట్టినట్లు చక్కని కథాకథనం రాస్తున్నారు.కానీ, నిద్రలేపే ప్రయత్నం ఏ కథానికలోనూ కనిపించడంలేదు. మానవ సంబంధాల విచ్ఛిన్నతకు దారితీసి పరిస్థితులేమిటి ?.మానవ సంబంధాలను పూర్వలా కొనసాగించడానికేమి చేయాలి? అన్న ప్రశ్నలకు పరిష్కారం చూపించే కథానాకలేవి?. పాఠకుల్ని నిద్ర లేపాలి కదా. పాఠకులకు తెలిసిన విషయల్నే చక్కని శైలితో కథాకథనాలతో రాస్తే సరిపోతుందా!.ఒకవేళ సరిపోతే ఈ కథానికల్నెందుకుదహరించడం లేదన్నది ప్రశ్న. రెండవ లక్షణం పాఠకుల్ని ఆశ్చర్య చకితుల్ని చేయాలి.ఏ విధంగాయన్నది ప్రశ్న.?ఉన్న స్థితిగతుల్ని యథాతథాంగా చెబితే ఆశ్చర్యం కలుగుతుందా. అతిశయోక్తులు జోడించి చెపితే ఆశ్చర్యం కలుగుతుందా. “ఇలా కూడ సాధ్యమేనా ?” అన్నరీతిలో ఉంటే ఆశ్చర్యం కలుగుతుందా. కథకులే ఆలోచించాలి.

కథానిక పాఠకుడి నానందింప జేయాలన్నది చెహోవ్ చెప్పిన మూడవ లక్షణం. అంటే కథానిక చదివాక పాఠకుడు తన సమస్యకు పరిష్కారం దొరికిందనే” ఫీల్” కలగాలి. అప్పుడే నిజమైనానందం కలుగుతుంది. అంతే గాని హాస్య కథల వల్ల ఆనందం కలగదు. ఒక వేళ కలిగినా అది తాత్కాలిక మైనానందమౌతుంది. తన జీవితంలో ఏ మార్పు రాక పోతే , ఇంతకు ముదులానే నిస్సారంగా, నిస్తేజంగా జీవితం కొనసాగుతుంటేమానందం కలుగుతుంది. అంటే కథానికలు చదవగానే జీవితాలు మారిపోతాయా. ఏమీ జరక్క పోతే, కాలక్షేపానికే సాహితీ ప్రక్రియలైతే వాటి గుగించి చర్చలెందుకు?. చర్చలు కూడ కాలక్షేపానికైతే.........ఇక నేను చెప్పవలసిందేమీ లేదు.

ఇక నాలుగో లక్షణం-నిజ జీవితంలో అనుభవం లోకి వచ్చిన సంఘటనలుండాలి మంచి కథానికలో. ఎవరి నిజ జీవితంలో కథకుడి నిజ జీవితంలోనా.? కథకుడి జీవితానికి పరిమితుంది.సమాజంలో జరుగుతున్న అనేకానేకాంశాలు తననుభవంలోకి రాక పోవచ్చు. వ్యక్తులనుభవాలనేకం. అంటే రచయిత పరకాయ ప్రవేశం చేయాలి. అప్పుడే బోలెడనుభవాలు, సంఘటనలు కథనం చేయడం సాధ్యమవుతుంది రచయితకు.

“ఏ కాలపు సాహిత్యం ఆ కాలపు జీవితాన్ని విమర్శనాత్మకంగా ప్రతిబింబించాలన్న”ది కొ.కు అభిప్రాయం.కథానికకూ ఈ మాట సరిపోతుంది. ఇవ్వాళ వస్తోన్న కథానికల్లో ఈ లక్షణం లేదా అని ప్రశ్నిస్తే లేదనే చెప్పాలి.నేటి జీవితాల్ని యథాతథంగా చిత్రించడం కాదు వారి ఉద్దేశం.”నేటి జీవితాలను సంస్కరించ లేనిదీ, నేటి జీవితాలను అలంకరించ లేనిది నేటి సాహిత్యం కాజాలద”ని కొ.కు. అభిప్రాయం.

అందరికి తెలిసిందే అయినా “బకాసుర “కథను కొ.కు. దోపిడి వర్గాల స్వభావాన్ని బట్టబయలు జేయడానికి తిరగ రాశారు.ఈ కథానిక వారి మేధో శక్తికీ,సామాజిక పరిజ్ఞానానికీ, సృజలశీలతకూ గొప్ప నిదర్శనంగా నిలిచేదయింది.అలాగే రావిశాస్త్రి కుక్కపిల్ల,అగ్గిపుల్ల మీద రాసిన కథానికలునూ.

దురదృష్టవశాత్తు ఈ నాడు కథలు రాసే వారు అనేక వర్గాలుగా విడిపోయారు.కులాల వారీగా, ప్రాంతాల వారీగా ఇంకా.....ఇంకా....నానా రకాలుగా. అభ్యుదయ వాదులమని చెప్పుకునే వారు కూడ సమాజాన్ని సంస్కరించే కథలను రాయడం మానేసి, సమాజాన్ని విమర్శించే కథలను రాయడమే అభ్యుదయమంటూన్నారు.

చివరగా, ప్రతి కథకుడు క్లుప్తత,స్పష్టత, సమకాలినత కలిగిన రచనలు చేయాలి. సమస్యలను సమస్యలుగా చిత్రీకరించకుండా సమస్యామార్గాలను సైతం అందులో మేళవించాలి. తెలుగు కథానికకు స్తబ్దత ఏ నాడు ఉండదు.విమర్శ—అనువాదం అనే రెండు పట్టాలపై కథా రైలు బండి ముందుకు సాగాల్సి ఉంది. ఈ శతాబ్దపు కథకు లంతా ఈ ఆలోచనలతో తెలుగు కథానికను ముందుకు తీసుకు
పోవాలి.

-మండవ.సుబ్బారావు

2009-12-31T19:48:00.001-08:00

మీరే బలి పశువులు

అపుడు ఇపుడు ఎపుడు
మీరే బలి పశువులు
అవును మీరే బలి పశువులు

స్వాతంత్ర్యం మీ కోసం
యువకుల్లారా!
భవితల్లారా!-అంటే
చెరసాలల ఉరికొయ్యల
చిరునవ్వులతో అధిరోహించిన
మీరే బలి పశువులు

మరో ప్రపంచపు
భుగ భుగలు మీ కోసం-అనగానే
బుల్లెట్లను బిస్కట్ట్లగ
చప్పరించిన
యువకుల్లారా!
భవితల్లారా!
మీరే మీరే బలి పశువులు

అరవది తొమ్మిది లో
జై తెలంగాణ
డెబ్బది రెండులో
జై ఆంధ్ర
ఇపుడు మళ్ళీ
ఏ మంటున్నా

అపుడు ఇపుడు ఎపుడు
మీరే బలి పశువులు
అవును మీరే బలి పశువులు

-మండవ.సుబ్బారావు

2009-05-06T00:11:00.000-07:00

నానోలు
ఇజం
నిజం
కలకాలం
ఉంటాయి

నినాదాలు
నిర్వచనాలు
కావోయ్
కవిత్వాలు

నింగి
నీది
నేల
నాది

అమ్మ
దేవత
నాన్న
భద్రత

అందమైన
ప్రకృతి
చేయబోకు
వికృతి

ప్రేమను
ప్రేమించు
అమ్మను
తలపించు

కత్తులు
దూయకు
జిత్తులు
విసరకు

జీవితమే
నాటకం
నటించకు
పాతకం

యాడుల్లో
హీరోలు
ఫీల్డ్ ల్లో
జీరోలు

మాయల పకీర్

2008-11-12T04:19:00.002-08:00

ఏవిరా?
మేల్కొలిపే
కోడికూతలు

ఏడబోయను
ఉషోదయపు
కిలకిలారావములు!

కానరావే
ఇంటి ముందర
ముత్యాల ముగ్గులు

జాడలేవే
రామదాసు
సంకీర్తనలు!

ఏమైనవి ?
సంధ్యవేళ
గోధూళులు

వినిపించవే
ఎలకోయిల
వసంతగానాలు

ఏవి ఉగాదులు?
ఏమైనవి
ఉగాది పచ్చళ్లు?

కోతికొమ్మచ్చులు
దాగుడుమూతలు
చెడుగుడులు
చెర్రాటలు
ఏవి? ఏవి??

సప్త సముద్రాల
కావల వైపున
మర్రిచెట్టు తొర్రలో
దాసిపెట్టిన
మాయల పకీరు
ఎవడురా?

మా ఊరు

2008-11-10T05:43:00.000-08:00

అప్పిచ్చువాడు అదృశ్యమై పోయాక
ఎప్పుడు పారే ఏరు ఇంకి పోయాక
ద్విజులు యువజనులు వలస పక్షులై ఎగిరి పోయాక
ఊరు బాగుందా?

పచ్చని ప్రత్తి చేలు ఉరికొయ్యలయ్యాక
బ్యారనీలు బూతు బంగళాలయ్యాక
గోమాతలు కబేళాలకు తరలి పోయాక
ఊరు బాగుందా?

చల్లని పూరి పాకలు కూలి పోయాక
పెంకుటిళ్ల కప్పుల్లో జిల్లేళ్లు మొలిశాక
కాంక్రీటు బతుకులు కదలి పోయాక
ఊరు బాగుందా?

పాడిపంటలు వట్టి పోయాక
కులవృత్తులు కూలి పోయాక
మంచి మమతలు మాసి పోయాక
ఊరు బాగుందా?

పెచ్చులూడిన గోడలు
నెర్రెబారిన బీడులు
బక్కచిక్కిన దూడలు
ఇవ్వేగా మా ఊరి జాడలు.

దేశం

2008-11-10T05:41:00.000-08:00

దేశమంటే మనిషి కాదోయ్
దేశమంటే భూములోయ్
భూములంటే సెజ్ లోయ్

యువత

2008-11-10T05:36:00.000-08:00

సప్త సముద్రాలకావల
మర్రి చెట్టు తొర్రలో
ల్యాప్ టాప్ మౌస్ లో
యువత కులుకుతున్నది

అమ్మ

2008-11-02T01:12:00.000-07:00

మొన్న అమ్మ దేవత
నిన్న అమ్మ మమ్మీ
నేడు అమ్మ కవిత